Главная » Файлы » "Табасарандин нурар" [ Добавить материал ]

Умурейгьан: «балин улариинди лигураза»
29.11.2010, 23:19



Гъи узуз йиз макьалайиъ Каспийск шагьриъ яшамиш шулайи аьдати табасаран дишагьли Умурейгьан Уьлчибеговайикан улхуз ккундузуз. Думу Хив райондин Зилдикк гъулаъ бабкан гъахьну. Ич гюрюшдиъ Умурейгьан халайи сабпи нубатнаъ рягьматлу чан дада Периханум ва адаш Шагьмирза кIваина хурайи. Дурарин аьхю хизан албагуб, гъазанмиш гъапIу пулин кьадри айидарикан вуйи. Гизаф бицIидар айи хизан тямин апIбан бадали, Шагьмирза халу гизаф гъилиху кас вуйи. Думу гъулан колхоздин бухгалтерди, совхоздин бригадирди хайлин йисари гъилихну. Хъа бицIидар тербияламиш апIбан вазифа Периханум бабан гъюнариин алийи.

- Адаш ва дада учухьна бицIи вахтнаанмина гъудуркьу инсанарихьнаси янашмиш шуйи, - кIваин апIура Умурейгьан халайи. – Дурари учхьан насигьятар гьерхру вахтарра шуйи.

Умурейгьан хала ухди швуваз гъушну. Дугъу Гъвандикк гъулан бай Энверихъди хал-хизан ккебгъну. Чахьан мектебдиъ 8-пи класстIан ккудубкIуз, урхувал давам апIуз дархьивалин гъира гьяйифар зигура. Гьаддиз думу чан веледарин (шубур риш ва кьюр бай) уьмур жараси ккабалгуз чалашмиш гъахьну. Дурарин вари веледари жюрбежюр вузар ккудукIну.

- Адашди ва дадайи учу кьувватлударди, мюгькам сагъвал ади тербияламиш гъапIну, дурариз учу урхбаъра, ляхниъра кIакIначйир духьну ккунду, - ктибтура Умурейгьан халайин аьхюну шуру Регинайи. – Дадайи дуркьаригъ халачи гъядарди зат гъибтри шулдайи. Учу, мектебдиъ ужудар кьиматариз урхури, кьюб вазлик саб халачи убхуйча. Табасаран дишагьли ва дуркьаригъ гъяйи халачи жа-жаради фикриз гъюрдар, кIуру ич дадайи, - давам гъапIну Регинайи.

- Узура бицIи риш вахтнахъанмина халачйир урхбиин машгъул вуйза. Сифте хулаъ, хъасин гъулан фабрикайиъ, швуваз гъахбахъан Гъвандикк гъулан артилиз гъягъюри гъахьунза. Учу Каспийск шагьриз 1981-пи йисан кюч гъахьнийча. Думуганра дуркьаригъ халачи гъядарди ктисури гъахьундайзу. Каспийскдин «Дагдизель» заводдин 25-пи цехдиъ 3-пи сменайиз ляхниз гъягъюри, яни йишвну сяаьт сабдихъан гвачIниндин сяаьт 6-диз лихури, гачIвнинган хулаз гъафири, хулан вари ляхнар куржну, халачи убхуйза. Гьаци дарш бицIидар уьрхюз сар жилирин кьувват удубкьурадайи.

Йиз уьмрин мяна, варитIан аьхю бахт – йиз веледар вуйиз, - кIура Умурейгьан халайи, - йиз вазифйирра, гъайгъушнарра гьадрарихъди аьлакьалу шулайиз. Узхьан шлуси, варидариз ужуб тербия тувуз чалашмиш гъахьунза. Жвуван веледар сагъ-саламатди рякъюб дадайин мурад-метлеб ву. Жвуван веледди уьмриъ гъудуркьу гамар алдагъурайиган, дадайиз архаин нивкIра гъюру, - давам гъапIнийи дугъу.

Дупну ккундуки, Умурейгьан халайин ва Энвер халуйин кьюрид баярра (Рустам ва Руслан) армияйиз гъушну. Дурар багахь хьадруган, бабан кIвак дерд ка. Амма думу хажалат дугъу ачухъ гъапIундаршра, чан баярикан улхурайиган, Умурейгьан халайин улариз нивгъар гъафнийи. Думу нивгъари бабан кIваъ айи жини ва урцру гьиссар ачухъ гъапIу.

- Аьхюрнур бай Рустамди Ставрополь крайиъ старшинади, хъа бицIинур Русланди Ивановский областдиъ Урусатдин Яракьлу Кьувватариъ гъуллугъ апIура. Магьа дурарин кьюридарин армияйин частариан учуз дуфнайи чухсагъулин кагъзар, - улупура дугъу кьюб кагъаз. – Баяр чпин гъулугъниин кIваантIан рази ву. Ва дурар разиди вуйивалиин узура шад ва архаин вуза, дурар сагъ-саламатди уьрхюрайи Аллагьдиз дюъйир апIураза, - аьлава гъапIнийи гюрюшдин аьхириъ Умурейгьан халайи.

Ав, дадайин шадвал веледарин хъуркьувалариъ, дурарин бахтлу, шаду уьмриъ айиб ву. Му хизандин гьарсар веледдин тербия, хасият, хатур-гьюрмат гъябкъю ксари варидари абайиз ва бабаз чугъсагъул кIура. Гъийин девриъ ватанпервервалин тербия туврайи, ата-бабйирилан гъузнайи аьдатар уьрхюри, гьюрмат – хатур хулаъ кам дарапIрайи дадйир артухъ гъахьнийиш, жилиин берекетра артухъ шуйи.

Категория: "Табасарандин нурар" | Добавил: Admin
Просмотров: 644 | Загрузок: 0 | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
avatar