Главная » Файлы » "Табасарандин нурар" [ Добавить материал ]

Поэзияйин мяракайиъ
28.03.2011, 14:30
авторы:Зубайдат Шябанова

Аьлимурад Аьлимударов, Дербент райондин Салик гъул. 1998-пи йисан Аь.Аьлимурадов сабпи ражари табасаран сягьнайиина конферансье вуди удучIвуру ва дидхъан мина, литературайихъди аьлакьалу ляхнарихъди багахьди таниш шули, Табасаран ва Дербент районарин культурайин идарйириъ гъилихну. Гьамусяаьт Аь.Аьлимурадов Дербент шагьриъ «Каспий» кIуру телевидениейин милли передачйир гъахру редакцияйин заведующийди лихура.

Сарна сарди фикрарихъди…

Сарна сарди фикрарихъди гъахьиган,
Агъзур жюре фикир гъюру яв кIулиз.
Яраб дюн’я наънан ккебгънайиб
вуйкIан,
Яраб, инсан гьаз гъюрур ву му
уьмриз?!

Я кIул адар, я аьхир адар вахтнан,
Я дюн’яйин гьацIкьял, гъирагъра адар.
Кьюр касдикан сар шулу кьитур
бахтнан,
Девлет ади бахт гъадабгъуз даршлудар.

Уьмрин чархну аьсрихъ аьсир
гъабхура,
Инсанарин гьарай, суза, гъам ади.
Гъунши, мирас-варис, тухум улхура,
Я жарарнур, я жвуван кас аьгъдарди.

«ГьапIрава кас?» - суал тувиш инсандиз
«Вахт гьапIраза», - дишла жаваб ебхьуру,
Амма, хабар дар, яраби му касдиз
Чав тарихдиз гьаъри айиб му вахтну.

Хьадукар

Магьа дуфна табиаьтдиз хьадукар,
Ужуб ният гьар инсандин кIваз хури.
Гюзел вахтну арццна ухьуз чан урар,
Ухьухьинди илтIибкIну маш аьлхъюри.

Назвал кади адашвури а кюкйир,
Зав’ан гъюрай ригъдин нурар куркIиган.
Девран дубхьну, дибисну ккунирин хил,
Жигьил гъюра, хьадукран вахт хъубкьиган.

Жанлу дапIна хьадукру дюн’я вари,
Хиял апIин женнет багъдиз дуфнава.
Табиаьтдин ачухъ, марцци гьавайи
Наан ашра, ихь Ватандиз хурава.

Расмия Аьшурбегова, Табасаран райондин Гюгьрягъ гъул. Жулжагъ мектебдиъ 11-пи класс ккудубкIну, дугъу Дербентдин духтирвалин училищейиъ урхуз хъюгъну.
Сабпи шиърар мектебдиъ урхури амиди «Табасарандин нурар» газатдиъ чап гъапIну.

Дадайин дарсар


Гьаз пашманди лигурава гъи, дада,
Му яв шуран шадвал айи улариз?
ЧIяаьн, дада, гъивунва узуз ранда,
Шуру фикир тувну му яв дарсариз.

Ягъал мапIан, миннат вуйиз, му яв сес,
Думу сеснакк жин мапIана ккунивал.
Зиринг гьевес кади хъадабгъ яв нефес,
Яв дарс кIваъ а, алабхъидар читинвал.

Уву туву гьар дарс, ясан насигьят,
Фикир мапIан, шуран кIваълан душнадар,
Пашман мапIан, апIин яв юкIв саламат,
Веледдиз яв аьлхъру улартIан ккундар.


Зу бадали му дюн’яйиъ яшамиш
Шулайиб зуз, гизаф ужи аьгъязуз.
Гъийин йигъан яв дарсар кIваълан гьаиш,
Закур нянат гъюрубра хабар азуз.

Фикир мапIан, велед ву кIури бахтсуз,
Уву гъвалахъ хъайиб дугъан бахт дарин,
Зу бадали яв жан ккидипну пулсуз,
Уву гъапIу ширин гаф кIваълан
гъярин?!

Ву уз’ина хил запIруган, хъжагъруган,
Фукьан вушра думуган гиран шуйзуз.
Анжагъ сацIиб вахтар кечмиш гъахьиган,
Яв дарсарин кьадри хьуз хъюбгъну узуз.

Жамбулат Гьябибов, Хив райондин Лика гъул. 2001-пи йисан мектеб ккудубкIну, дугъу ДГУ-йин культурайин факультетдиъ актерарин отделениейиъ урхуз хъюгъру. Думу ккудубкIган Жамбулат Гьябибов табасаран драмтеатриъ лихуз хъюгъру. Дугъан сабпи шиърар «Ппази», «Дагъустан дишагьли» журналариъ ва «Табасарандин нурар» газатдиъ чап гъапIнийи.

Йиз уьмрин хяд

Ярхлаъ ава, кIваз ккуни кас, гъи узхьан,
Бедбахтвалиъ абхъну айиз зяиф юкIв.
Хъана фикрар гъюра кIулиз сар увкан,
Ялгъуз уьмриъ духьну азу гьисснан лукI.

Агъзрар’инди хядар али мучIу зав,
Яв гъаншариъ деъназа сарди ахъли.
Яш гъабхьнушра, гъабхьундар апIуз битав
Узхьан йиз юкIв, фагьумдиан, жан али.

Ярхлаанси нур туврайи бицIи хяд,
Йизуб вува, аьгъязуз, йиз уьмрин бахт,
Гъач йибтIурхьа ихь арайиъ гъадми гъяд,
Жил’ин шулдарш, завуъ ккабалгурхьа бахт.

Ваъ, гучI ктарзуз, ярхлаъ а дупну уву,
Ваъ, гучI ктарзуз, ву дупну уву бицIиб.
Йиз хусуси хяд, кIваълан гьархдарзаву,
Аьгъязуз гьарган уву кIул’ин алиб.

Сунаханум Гьяжикъурбанова, Табасаран райондин ТинитI гъул. ДГУ-йин филфак ккудубкIбалан кьяляхъ, ТинитI гъулаъ мектебдиъ мялимди гъилихну. Гьамусяаьт Дербентдин педколледждиъ табасаран чIалнан мялимди лихура.

Салам увуз, йиз Ватан

Салам увуз, йиз ватан,
Дагъ, хутIил, багъ ва бистан,
Салам увуз кIваантIан,
Йиз гьисснан марцци литIан.

Уьмур хъапIрашра ярхлаъ,
Гьарган айиз уву кIваъ.
Ширинвалихъ яв жилин
Хъубкьруб дюн’яйиъ шулин?

Уву анжагъ чарасуз
Мажбур гъахьунза гъибтуз.
Гъушну, гьархну ву, кIури,
Хиял мапIан, юрд багъри.

Гъурабат ву гъурабат,
Тувдар диди кIваз кьувват.
Хуз шулдар дерин нефес,
КапIдар диди кIвак гьевес.

Убзнийза шербет гажниъ

Убзнийза шербет гажниъ,
Гъюр кIури бахтлу гвачIин.
Йигъан убхъуз саб цIадал,
Йигъан гъюз йиз кIваз шадвал.

АпIурза йигъан саб кьюртI,
Ав, йигъан кIваз гъюриз кьюрд.
ГъапIва, кьисмат – йиз бика,
Шербетнакан гьаз сирка?

Фу гъапIнуш аьхю тахсир,
Кьисмат, абцца узуз сир.
КIваз дубхьнайи авара,
Улупа дарман – чара.

Динара Гьясанова, Табасаран райондин ЧвулатI гъул. Дербентдиъ музыкайин училище ккудубкIган, Табасаран драмайин театриъ лихуз хъюгъну. Сабпи шиърар «Табасарандин нурар» газатдиъ чап гъапIну.

Чуччуз

Гьар йишваз сар алдаъну пис кьисматну,
Ярхла йишваъ сар вуйза, чи, ялгъузди.
ЮкIв дар шуйиз гъяркъиган нивкIуъ уву,
Уву рякъюз улар хъади, ккуни чи.

КIваин хури шулза ихь бахтлу йигъар,
БицIи вахтна тамшир гъапIу чру хярар.
Адаш, дада фукьан дайинхъа гьяйран,
ВаритIан бахтлу ишри, кIури, ич шубар.

Йиз улдаккна гъюру жакьварин сесну
ГвачIнин ухди уягъ гъапIунзу гъира.
Чиб-чпихъди вуйи дурарин шад сюгьбатну,-
Гьадму йигъар хъана фикрариз хура.

Уьмур саб ву

Узу ккундиз кIурава,
Жара риш хабахъ хъаъри.
Гагьсан зенгар апIурва:
- Жарариз мягъян,- кIури.

Яв кIваъ фу аш, аьгъю апIуз,
КкунийкIана, зулумкар.
Фукьан юкIвар дерднан лукIар
Духьнаш, рякъюз ккунийкIан.

Уьмур хъапIри сарихъди,
КIваъ ава жарарихъди.
Уьмур саб ву, я инсан,
Лиг, закур «гьяйиф» макIан!

Зарафат дар, уьмур яв,
Жаза дидин ву учIвруб.
МакIан шлиз-вушра «йиз яр» -
Уьмур хьибди зегьерлуб.

Зейнабат Къазиева, Табасаран райондин Халагъ гъул. 1999-пи йисан дугъу, Москвайиъ психо-терапияйин институтдиъ дурхну, биоэнерготерапевтдин диплом гъадабгъну ва сакьюдар йисарилан ДГУ-йин химияйинна биологияйин факультет ккудубкIну. Гьамусяаьт дугъу Россияйин социальный университетдиъ ляхин апIура.

Гъилицнац

Гъилицнац улихь вахтна,
Кебхну чак ирин турба,
Абгуз удучIвуйи чаз
ИпIрубкьан сад-кьюд йигъаз.

Шли тувуйи шаршлин кацI,
Шлисана-вуш уьлин кьацI.
Рази шуйи гъилицнац,
Тувубси дюн’яйин гьацI.

Шлин хуйи кахьуйи кьацI,
Шли йивуйи гакIвлин кьатI.
Гиран апIдайи чав зат,
Дупну, ву кьадар-кьисмат.

Му вуйи улихь вахтна.
Гъи гьюдюхну замана.
Гъилицнац кIуру гафнаъ
Рябкъюра чаз гъи тягьна.

Бажагьат, думу гъи ккарц,
Фурслу духьна гъилицнац.
Бисурадар швтушв дяхнин,
Ча кIура кьимат дидин.

Яв гафар апIури кьатI,
Лигури машназ дикъат,
Садакьа балин кIуллан,
Ча кIура гъизил тIублан.

Худлиз мяъли

Жан аьзиз абайин,
Жан аьзиз бабан,
ЦIюмгъял ич уларин,
Шадвал вува кIван.

Жвуву киву багъдиъ
Йимишдин ву тIяаьм.
Хъаънайи йисариъ
Жигьилвалин гъелем.

Йиз хъуркьувалариъ
Вува лап ягълишин,
Йиз чвулин аьхириъ
Тувнайи манишин.


Гюлмягьмад Расулов, Табасаран райондин Ккувлигъ гъул. 1995-пи йисан Г.Расулов армияйиз гъушну ва Тихий Океандин Урусатдин сяргьятар уьрхру кьушмариъ военный оркестрин сифте музыкант, хъасин дидин дирижер гъахьну. Гьамусяаьт Г.Расуловди Дербентдиъ войсковой частнаъ ляхин апIура.

Сабпи мюгьюббат

Сан нивкIукди гъахьунза ихь дагълариъ.
Мукьан мурар уткан вуйиб аьгъдайзуз.
Ригъдин аквси яв манишин кIваз туври,
Узухьинди гъюри уву гъяркъюнзуз.

БицIивалин дуствал кIваин апIури,
Лицурайхьа гъулан багахь хярариъ.
Уьмрин мяна фу ву йиз, уву дарди?
Зат гьархдарзуз, гъапнийва цIиб нач кади.

Улариз лигури, кIваз хабарсузди,
Гъахьунва зуз саб дупну инсан багъри.
Ебгура юкIв, сивуъ айи жейранси,
Дюн’я тувси гъабхьунзуз му гафари.

КIул за дапIну машназди яв гъилигган,
Пашманвал гъябкъюнзуз гюрчег улариъ.
Яв бахт уву жара багъдиъ гъабалгган,
МучIу гъабхьну ригъ йиз уьмрин завариъ.

Яраб му бахт инсандин фициб вуйкIан?
НивкI’ан уягъ духьнашра, хабар дарзуз.
ЦIа кабхънайи юкIв багахьси гъябкъиган,
Уьмрин мяна фу вуш, аьгъю гъабхьунзуз.

Сан нивкIукди гъахьунза ихь дагълариъ.
Мукьан мурар уткан вуйиб аьгъдайзуз.
Ригъдин аквси яв манишин кIваз туври,
Узухьинди гъюри уву гъяркъюнзуз.

Хьадукар

Сивун ягъал кIакIариз за дапIназа,
Шаиринси, кIул, абцIнайи фикрари.
Майдандиин диржну ликар дусназа,
Табиаьтдин багъривал гьисс апIури.

Ватан уягъ дапIна. Дуфна хьадукар
Пагь, такабур вахт даринхъа успагьи!
Гъафунва инсандиз гъабхьиган бакар,
Сагъди гъитри жандак яв, инжиг дархьи.

Нур атIабгна чюллериъ ригъдин машну,
Табиаьтдин гюзел рангнахъ балгури.
Алдабгъура лизи бачукI манишну,
Аьхиримжи пашман мяъли урхури.

Миркклин мичIал нир гъябгъюра сес хъади.
Азадвалиин чан, гъи, гьяйран вуди.
Аьмлюхъ гьарин, дийибгънайи фурс кади,
Шикил нириъ атIабгнада утканди.

Гьар бабат ниъ туврайи бул кюкйири
КIвак гьевес капIра, хуш вуйи мукьмиси,
Гъидикьури, гьар жюрейин рангари
Хъпалгура жил халачийин накьишси.

Категория: "Табасарандин нурар" | Добавил: Admin
Просмотров: 832 | Загрузок: 0 | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
avatar